image Hoạt động Đảng bộ
PHẠM VĂN CHIÊU - NGƯỜI LÃNH ĐẠO NHÂN DÂN GÒ VẤP NỔI DẬY TRONG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM
Thứ bảy, Ngày 18/08/2018, 08:34 SA Cỡ chữ Màu chữ image

 

(WEBGOVAP) - Tại Quận Gò Vấp hiện có một con đường lớn mang tên Phạm Văn Chiêu và một Trường THCS cũng mang tên Phạm Văn Chiêu. Đó là một chiến sĩ cộng sản trung kiên, bất khuất, trọn đời vì dân, vì nước.

 


Hồi ký của đồng chí Phạm Văn Chiêu về "Cuộc kháng chiến chống Pháp của đồng bào Gia Định"

 

Đồng chí sinh ngày 16.6.1907 tại Tỉnh Gia Định, là lão tiền bối cách mạng mà tên tuổi không chỉ gắn liền với lịch sử đấu tranh cách mạng của Nhân dân Gò Vấp nói riêng, cũng như của Nhân dân Sài Gòn - Gia Định nói chung, mà còn là một trong những người chỉ huy chống Pháp kiên cường tại căn cứ An Phú Đông nằm cách nội thành Sài Gòn chưa đầy 5 cây số. Đồng chí là Chủ tịch đầu tiên của Ủy ban hành chánh kháng chiến Sài Gòn - Gia Định ngay từ những ngày đầu tiên Tổng khởi nghĩa giành chính quyền - tháng Tám năm 1945.

Nhớ lại từ năm 1936, cậu Bảy Chiêu (tên thường gọi của đồng chí Phạm Văn Chiêu) tốt nghiệp xuất sắc trường Sư phạm Sài Gòn, trở thành thầy giáo đầu tiên của Làng Long Thạnh Mỹ, Thủ Đức (quê ông). Từ năm 1936 đến năm 1942, thầy là Hiệu trưởng (chức Đốc học) Trường Tổng Hóc Môn. Trong suốt 16 năm đi dạy học, thầy Bảy Chiêu không chỉ truyền đạt kiến thức cho học trò mà còn giáo dục lòng yêu nước, thương nòi, yêu dân tộc, yêu tự do, tranh đấu chống lại áp bức, ngoại xâm. Chính vì thế mà học trò thầy Bảy Chiêu càng ngày càng đông hơn.

 


Bộ đội Chiến khu An Phú Đông trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (Ảnh tư liệu năm 1946)

 

Năm 1942, thực dân Pháp đã bắt thầy Bảy Chiêu tống giam tại khám lớn Sài Gòn và đày lên nhà lao Tân Hiệp - Biên Hòa do tham gia thành lập Hội ái hữu Giáo viên - Học sinh (Gò Vấp), nhóm Minh Đức Văn tập (Hóc Môn), tham gia phong trào vận động Đông Dương Đại hội cũng như nhiều hoạt động yêu nước khác. Đến tháng 4.1944 thầy được thả tự do. Thời gian trong lao tù, Thầy Chiêu có dịp tiếp xúc, gần gũi hơn với những chiến sĩ cộng sản và được giác ngộ nhiều hơn về lý tưởng cách mạng.

Tổng khởi nghĩa tháng 8.1945 bùng nổ, thầy Bảy Chiêu lãnh đạo quần chúng Nhân dân cướp chính quyền tại Tỉnh Gia Định và một số vùng ven đô. Từ năm 1945 đến 1952, đồng chí Phạm Văn Chiêu được cử làm Chủ tịch Ủy ban hành chánh kháng chiến Sài Gòn - Gia Định (trụ sở đóng tại Nhà truyền thống Quận ngày nay). Những chiến công mà quân dân Sài Gòn - Gia Định cũng như Gò Vấp giành được trong những năm “trường kỳ kháng chiến” đã khắc ghi vào lịch sử, đều có vai trò chỉ huy tầm cỡ của đồng chí Chủ tịch UB hành chánh kháng chiến đầu tiên. Sau này, đồng chí còn là Bí thư Tỉnh ủy Sài Gòn- Gia Định.

 


Chân dung đồng chí Phạm Văn Chiêu

 

Nhiều trận đánh giặc Pháp đầu tiên của quân dân Sài Gòn- Gia Định được đồng chí chỉ đạo trực tiếp từ khâu chuẩn bị. Tiêu biểu như trận đánh Ngã Ba Chú Ía (nay là Ngã Bảy Nguyễn Kiệm - Nguyễn Thái Sơn), trận Cầu Bông (Bình Thạnh), Cầu Tham Lương (Hóc Môn), Cầu Thị Nghè (Quận Một)... Mọi người còn nhớ tại Ngã Ba Chú Ía, chiều 28.9.1945, du kích mai phục bắn hạ tên sĩ quan Tây cao to lênh khênh đang đứng trên xe dùng ống nhòm quan sát, thu một khẩu súng lục, một xe Jeep. Hôm sau, báo chí Sài Gòn đưa tin giật tít trang đầu: Đại tá Dewey, bang New York (Mỹ) - con trai của Thống tướng Dewey đã bị mất tích tại Sài Gòn cùng với lái xe và chiếc xe Jeep. Chính quyền Mỹ hăm dọa chính phủ Pháp và cáo buộc trách nhiệm về cái chết đại tá Dewey. Từ Mỹ, con dâu Thống tướng Dewey bay sang Sài Gòn treo giải thưởng 50.000 USD, là giải thưởng cao nhất lúc bấy giờ cho những ai tìm được xác chồng. Chiến công nay của quân dân du kích Gò Vấp đã gây tiếng vang khắp thế giới, làm cho chính phủ Pháp, Nhật và Mỹ rơi vào một tình thế khó xử. Câu chuyện đã trở thành một huyền thoại về đội quân du kích Sài Gòn- Gia Định những ngày đầu kháng Pháp lịch sử.

 


Chân dung các đồng chí đã từng xây dựng và chiến đấu tại Chiến khu An Phú Đông. Đồng chí Phạm Văn Chiêu xếp thứ nhất hàng đầu (từ trái qua)

 


Trường THCS Phạm Văn Chiêu - Phường 8 - Quận Gò Vấp tọa lạc trên con đường mang tên đồng chí Phạm Văn Chiêu

 

Đồng chí Phạm Văn Chiêu cũng là một trong những người đầu tiên tham gia xây dựng chiến khu An Phú Đông lừng danh. Ngày 25.4.1949 (năm Kỷ Sửu), tại chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký lệnh tặng thưởng Huân chương Độc lập cho đồng chí Phạm Văn Chiêu - Khu ủy viên Khu VII, vì “đã có công giữ vững và phát triển cơ sở kháng chiến tại một địa phương liền sát địch - Có thành tích vẻ vang”. Chủ tịch Hồ Chí Minh còn gửi Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch mang về Nam Bộ 3 hộp tặng phẩm của Người tặng các đồng chí: Trần Văn Giàu, Phạm Văn Bạch và Phạm Văn Chiêu - những nhân sĩ, trí thức yêu nước có công lao to lớn lãnh đạo nhân dân Sài Gòn - Gia Định kháng chiến chống Pháp. (Quận Gò Vấp hiện cũng có một con đường mang tên Phạm Văn Bạch - Phường 12 nối liền với Phường 15 - Quận Tân Bình).

Năm 1954, tập kết ra Bắc, đồng chí Phạm Văn Chiêu được Chính phủ phân công công tác ở Bộ Ngoại giao, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Bộ Ngoại giao và nhiều trọng trách khác cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng. Sau 21 năm “ngày Bắc đêm Nam”, đồng chí Phạm Văn Chiêu cùng nhiều cán bộ miền Nam tập kết trở về đoàn tụ quê hương trên chuyến bay đầu tiên nối liền Nam Bắc hạ cánh xuống phi trường Tân Sơn Nhất (1975), tiếp tục sống và cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, vì Đảng, vì dân cho đến ngày cuối đời. Ngày 8.9.1991, đồng chí từ trần.

Trong số các hiện vật quý giá của cuộc đời hoạt động cách mạng mà đồng chí Phạm Văn Chiêu để lại, có chiếc hộp đồng bên trong đựng chiếc đồng hồ Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng. Sau gần 70 năm, chiếc hộp màu đồng thau đựng kỷ vật đã sậm đi, nhưng chiếc đồng hồ hiệu Longin, chữ số La Mã, dây da màu huyết dụ vẫn sáng nguyên như mới, được gia đình cất giữ cẩn thận như báu vật, lưu lại cho các thế hệ đời sau một câu chuyện tràn đầy yêu thương của tấm lòng lãnh tụ Hồ Chí Minh dành cho đồng bào và chiến sĩ Miền Nam chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

PHƯƠNG HOA
Lượt xem: 7537
Bản in Quay lại
Tin mới hơn
Tin đã đưa
Bình luận
Ý kiến bạn đọc (0)
imageUser
Thông tin cá nhân
Bạn vui lòng để lại thông tin để gửi bình luận
Đóng
Lưu thông tin