image Văn hóa - Xã hội
KỶ NIỆM 320 NĂM THÀNH LẬP THÀNH PHỐ SÀI GÒN - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 1698 - 2018
Thứ 4, Ngày 31/10/2018, 03:42 CH Cỡ chữ Màu chữ image

 

 

 

(WEBGOVAP) - Lịch sử đã khắc ghi quá trình hình thành và phát triển rất đỗi tự hào của Thành phố Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh 320 năm qua. Với truyền thống năng động, sáng tạo, bám sát thực tiễn, gắn bó máu thịt với Nhân dân, nhờ lòng dân và sức dân; với bản lĩnh, trí tuệ và nhạy bén nắm bắt cơ hội, ngày nay Thành phố đã đạt được những thành tựu to lớn, toàn diện, ngày càng khẳng định vai trò là một trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, đầu mối giao lưu hội nhập quốc tế, có vị trí kinh tế, chính trị, xã hội quan trọng của cả nước. Vốn là Thành phố trẻ cả về tuổi đời và sức sống, chỉ với 320 năm thành lập, Thành phố có nhịp độ phát triển bậc nhất cả nước, tập trung nhiều lao động trẻ, có tri thức, là tiềm năng lớn để phát triển sánh với các Thành phố lớn của các nước trong khu vực và thế giới, vững bước đi lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Ban Biên tập trân trọng giới thiệu với bạn đọc bài viết về Thành phố Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh 320 năm hình thành và phát triển để thêm yêu và tự hào về Thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu - Thành phố anh hùng.

I. NGUYỄN HỮU CẢNH 
NGƯỜI CÓ CÔNG THIẾT LẬP VÙNG ĐẤT SÀI GÒN - GIA ĐỊNH 
Nguyễn Hữu Cảnh tên thật là Nguyễn Hữu Thành (1650 - 1700), là một danh tướng giỏi đời chúa Nguyễn Phúc Chu (1691 - 1725), là con thứ của danh tướng Chiêu Vũ Hầu Nguyễn Hữu Dật. Thời niên thiếu, ông đã theo cha phục vụ trong quân ngũ đến bậc Cai Cơ. Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu phái ông làm Thống binh, ông đã lập công lớn đầu tiên khi đánh bại vua Chiêm là Kế Bà Tranh, bình định biên cương. Sau đó, được chúa Nguyễn thăng chức Chưởng cơ và cho làm Trấn thủ Dinh Bình Khương.

 


Tượng Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh

 

Trên cơ sở của một lực lượng di dân, khai khẩn vùng đất phương Nam từ trước nên chúa Nguyễn Phúc Chu đã cử Nguyễn Hữu Cảnh đi kinh lược phương Nam vào xuân năm Mậu Dần (1698). Từ chuyến kinh lược này, Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh đã thực thi một việc vô cùng quan trọng, đó là thiết lập một hệ thống tổ chức bộ máy hành chính vùng đất mới. Cụ thể là “...Lấy xứ Đồng Nai làm Huyện Phước Long, dựng Dinh Trấn Biên, lấy xứ Sài Gòn làm Huyện Tân Bình dựng Dinh Phiên Trấn, mỗi Dinh đặt chức Lưu thủ, Cai bộ và Ký lục để quản trị, nha thuộc có hai ty xá để làm việc; quân binh thì có cơ, đội, thuyền, thủy bộ binh và thuộc binh để hộ vệ”... (Lê Quý Đôn - Phủ Biên tạp lục, tập 10). Sách "Đại Nam Thực lục Tiền biên" - quyển 6 của Lê Quý Đôn còn ghi: “Năm 1698, vùng Đồng Nai, Gia Định (trong đó có Sài Gòn) mới được chính thức thành lập. Cơ sở hành chính có quy củ, dân chúng làm ăn được yên ổn”. Với việc xác lập chủ quyền bằng các thiết chế hệ thống hành chính các cấp (phủ, huyện, phường, xã, thôn, ấp), lưu dân người Việt từ chỗ là kiều dân đã cùng với các tộc người khác trở thành thần dân của chúa Nguyễn ở đất Gia Định và Đồng Nai. 
Từ 320 năm trước (1698), với tài uy khắp vùng, được cư dân mến mộ, Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh đã cầm quân và đến lập xứ Sài Gòn thành Huyện Tân Bình, dựng Dinh Phiên Trấn, tức vùng đất Sài Gòn - Gia Định. 
Để tỏ lòng tôn kính, Đảng bộ - chính quyền và Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã thành kính xây dựng nơi tôn thờ uy nghiêm Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh tại Công viên Lịch sử Văn hóa dân tộc (Quận 9), hoàn thành và đưa vào sử dụng từ ngày 20.6.2016.

II. 42 NĂM THÀNH PHỐ MANG TÊN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.7 (1976 - 2018)
Vào ngày 30.4.1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Từ ngày 15 đến 21.11.1975, tại Dinh Độc Lập (nay là Hội trường Thống Nhất), Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất đất nước đã diễn ra. Đó là sự kiện chính trị quan trọng diễn ra ngay trong năm đầu tiên Sài Gòn - Gia Định giải phóng, thực hiện ý chí thống nhất non sông của Nhân dân Việt Nam. Theo tinh thần của Hiệp thương chính trị quan trọng đó, Nhân dân 2 miền Bắc - Nam chuẩn bị cho cuộc bầu cử Quốc hội thống nhất cả nước. 

 


Lịch sử ghi: Sau khi chiếm được một số tỉnh của Nam Kỳ, Thực dân Pháp tổ chức một hội đồng thị xã để cai trị nhưng chưa có trụ sở chính thức, phải đi thuê. Đến năm 1871, chính quyền Pháp bắt đầu nghĩ đến việc xây dựng một nhà làm việc chính thức cho Hội đồng thị xã. Khu kinh lấp (tức đường Nguyễn Huệ hiện nay) đã được lưu ý đầu tiên. Trong thời gian từ 1898 đến 1899, tòa thị sảnh được khởi công xây cất ngay trên vùng đất đã chọn trước đó. Kiến trúc sư Gardès chịu trách nhiệm xây dựng đồ án và họa sĩ Ruffier chịu trách nhiệm trang trí. Tòa nhà được khánh thành vào năm 1909. Là một trong những trụ sở của chính quyền các thời kỳ, tòa nhà này đã chứng kiến nhiều sự kiện, biến cố lịch sử quan trọng. Thời Pháp thuộc, tòa nhà này có tên là Dinh Xã Tây, Dinh Đốc Lý. Thời ngụy quyền Sài Gòn trước năm 1975 gọi là Tòa Đô chánh... Từ sau ngày đất nước thống nhất 1975 đến nay, đây là trụ sở của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, tọa lạc ở đầu đại lộ Nguyễn Huệ, Quận 1.

 


Trụ sở của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

 

Ngày 24.4.1976, Nhân dân Sài Gòn - Gia Định cùng cả nước đi bầu Quốc hội nước Việt Nam thống nhất. Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã xem xét, thảo luận và thống nhất ban hành Nghị quyết đổi tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh, nêu rõ: "Nhân dân Thành phố Sài Gòn - Gia Định luôn tỏ lòng kính yêu vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và tha thiết với việc thành phố được mang tên Người. Trong công cuộc đấu tranh kháng chiến cứu nước lâu dài và gian khổ, Thành phố Sài Gòn - Gia Định đã không ngừng phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất, lập được nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại". Nghị quyết lịch sử này đã đáp ứng tình cảm thiêng liêng của một tập thể Nhân dân cách mạng, dù hoàn cảnh dầu sôi lửa bỏng, nhưng vẫn gắn bó sắt son với lãnh tụ vĩ đại, là hiện thân của Tổ quốc bất diệt, để Thành phố “đi trước về sau” được nói lên tiếng nói đời đời lòng biết ơn và tình yêu đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nghị quyết quan trọng này cũng là nguồn cổ vũ thường xuyên đối với Nhân dân Thành phố trong công cuộc xây dựng một Thành phố xã hội chủ nghĩa có công - nông nghiệp hiện đại, có văn hóa, khoa học tiên tiến, phát huy tiềm lực to lớn, góp phần cống hiến xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng Tổ quốc xã hội chủ nghĩa giàu mạnh. 
Sau hơn 30 năm đổi mới và 42 năm thành phố mang tên Người - Thành phố Hồ Chí Minh, kinh tế - xã hội của Thành phố tiếp tục duy trì tăng trưởng hàng năm ở mức cao. Đảng bộ Thành phố quán triệt, vận dụng, thực hiện sáng tạo đường lối phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Đảng, bám sát thực tiễn, luôn tìm tòi, sáng tạo, mạnh dạn thể nghiệm nhiều cơ chế, chính sách mới để thúc đẩy sản xuất, mở rộng thị trường ra các nước. 

 


Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay, văn minh, hiện đại

 

Kinh tế Thành phố tăng trưởng ở mức cao nhiều năm: giai đoạn 1991 - 1995 tăng 12,6%; giai đoạn 1996 - 2000 tăng 10,1%; giai đoạn 2001 - 2005 tăng 11%; giai đoạn 2006 - 2010 tăng 11,4%; giai đoạn 2011 - 2015 GDP thành phố tăng trưởng khá cao, tăng bình quân 9,6%/năm, gấp 1,66 lần mức tăng bình quân 5,8% của cả nước. Năm 2017: Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 8,25% so với năm 2016. Thu nhập bình quân đầu người đạt 5.122 USD/người gấp 2,37 lần bình quân cả nước; tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt 1,19 triệu tỉ đồng, gấp 2 lần giai đoạn 2006 - 2010. Thành phố đóng góp bình quân 27,7% tổng thu ngân sách quốc gia và gần 21% GDP toàn quốc. Quy mô, tiềm lực và sự đóng góp cho cả nước ngày càng lớn: năm 2011 Thành phố đóng góp cả nước chiếm 27,7%, năm 2014 chiếm 30%, tăng gấp 2 lần giai đoạn 2006 - 2010. Vai trò đầu tàu kinh tế của khu vực được phát huy cao. 
Công tác quy hoạch, quản lý và phát triển kết cấu hạ tầng đô thị của Thành phố đạt được nhiều kết quả thiết thực. Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục và đào tạo, y tế có nhiều tiến bộ. Với truyền thống yêu nước, cách mạng, nhân ái và nghĩa tình, Thành phố đã phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị, chăm lo cải thiện đời sống Nhân dân, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, tăng cường quốc phòng, an ninh; thực hiện có hiệu quả chiến lược cải cách tư pháp. Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí chuyển biến tích cực về nhận thức, hành động và đạt được những kết quả bước đầu. Quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế được mở rộng. 
Thành phố đã quyết liệt chỉ đạo khắc phục một số hạn chế, khuyết điểm sau kiểm điểm theo Nghị quyết Trung ương 4 - Khóa XI và Nghị quyết Trung ương 4 - Khóa XII, tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác xây dựng Đảng. Thường xuyên thực hiện cải cách hành chính; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai các giải pháp xây dựng chính phủ điện tử, xây dựng đề án "Đô thị thông minh" phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Công tác dân vận của hệ thống chính trị tiếp tục đổi mới về nội dung, phương thức, ngày càng sâu sát và gắn bó với Nhân dân. 
Năm 2018 là năm đầu Thành phố thực hiện Nghị quyết số 54-2017/QH14 của Quốc hội Khóa XIV về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh. Đây vừa là cơ hội phát triển, song vừa có nhiều thách thức. Với khẩu hiệu “Đổi mới - sáng tạo để xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đô thị thông minh, hiện đại”, Thành phố tập trung cụ thể hóa thành các đề án, giải pháp, nhằm giải quyết việc khó, việc mới và những bức xúc của người dân về ngập úng, môi trường, kẹt xe... Thành phố tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, sự chỉ đạo, điều hành của chính quyền và phối hợp hiệu quả của Mặt trận Tổ quốc cùng các đoàn thể, trong đó lấy sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên, công chức làm nòng cốt, nhất là người đứng đầu các cơ quan, địa phương; tạo đột phá đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước; tạo động lực, sự đồng thuận cao trong Nhân dân, huy động nhiều nguồn lực vào việc hoàn thành chỉ tiêu phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội năm 2018 và các năm kế tiếp, thực hiện thành công Nghị quyết số 54 của Quốc hội, xây dựng Thành phố có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình, xứng đáng là Thành phố được mang tên Bác Hồ kính yêu.


(nguồn thông tin tuyên truyền Ban Tuyên giáo Thành ủy, số tháng 5.2018)
Ảnh: Tư liệu sưu tầm

BAN BIÊN TẬP
Lượt xem: 4198
Bản in Quay lại
Tin mới hơn
Tin đã đưa
Bình luận
Ý kiến bạn đọc (0)
imageUser
Thông tin cá nhân
Bạn vui lòng để lại thông tin để gửi bình luận
Đóng
Lưu thông tin