image Truyền thống - lịch sử Quận Gò Vấp
GÒ MÔN BẤT KHUẤT VÀ TỰ HÀO
Thứ ba, Ngày 25/04/2017, 07:57 SA Cỡ chữ Màu chữ image

(WEBGOVAP) - Năm 2015, Chủ tịch Nước đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân cho Tiểu đoàn 2 Gò Môn thuộc Lực lượng vũ trang Quận Gò Vấp vì thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Sự kiện này càng làm cho Đảng bộ và Nhân dân Quận nhà thêm tự hào, khắc ghi sâu sắc niềm kính trọng và biết ơn công lao hy sinh chiến đấu của các cán bộ, chiến sỹ Gò Môn vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Hướng về kỷ niệm 56 năm truyền thống mặt trận Gò Môn (5.1961 - 5.2017), Ban Biên tập bản tin - Website Quận giới thiệu với bạn đọc lịch sử Gò Môn bất khuất và tự hào.

Quân dân chính đảng Quận Gò Vấp, Huyện Hóc Môn - Quận 12 và Huyện Củ Chi
dâng hương Bia tưởng niệm Trung đội Gò Môn tại xã Trung An - Huyện Củ Chi  
tổ chức hàng năm vào dịp Lễ 30.4 và họp mặt truyền thống Gò Môn

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ (1954), nước ta bị chia thành 2 miền Nam - Bắc. Nhân dân miền Bắc bước vào giai đoạn xây dựng xã hội chủ nghĩa. Nhân dân miền Nam tiếp tục phải chịu ách thống trị bạo tàn của Mỹ - Diệm, từng ngày từng giờ bị chúng áp bức, bóc lột, tù đày, chém giết... Các xung đột, mâu thuẫn giữa Nhân dân miền Nam với chế độ đế quốc tay sai Mỹ - Diệm ngày càng gay gắt. Năm 1957, chính quyền Ngô Đình Diệm tiến hành chính sách "tố cộng", "diệt cộng" tàn ác, ban hành đạo luật 10/59 đặt “cộng sản ra ngoài vòng pháp luật” lê máy chém đi khắp miền Nam, hành động khủng bố điên cuồng của chúng thể hiện sự tàn bạo chưa từng có. Tình hình đó khiến cách mạng miền Nam thay đổi hình thức đấu tranh, dùng bạo lực để chống lại bạo lực. Cùng với đấu tranh chính trị, hình thức đấu tranh vũ trang tự vệ như trừ gian, diệt ác bắt đầu xuất hiện và ngày càng lan rộng. Cơn bão cách mạng bừng dậy, củng cố cả về thế và lực. Một số nơi quần chúng đã nổi dậy như khởi nghĩa Bắc Ái tháng 2.1959... Phong trào đồng khởi 1959 - 1960 thắng lợi đã giáng một đòn mạnh vào chính sách thực dân mới của Mỹ, làm thất bại hoàn toàn chiến tranh đơn phương của Mỹ - Diệm và đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng miền Nam, chuyển cách mạng từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công.

Rút kinh nghiệm từ phong trào “Đồng Khởi” ở Bến Tre và ở miền Đông Nam bộ, để chuẩn bị chỉ đạo bước 2 phong trào “Đồng Khởi”, Khu ủy Sài Gòn - Gia Định đã quyết định sát nhập một số quận -  huyện. Theo yêu cầu đó, Gò Vấp và Hóc Môn được sát nhập thành Quận Gò Môn gồm 21 xã và thị trấn, trong đó Gò Vấp có 7 xã - thị trấn, Hóc Môn có 13 xã - thị trấn, Củ Chi có 1 xã (là Bình Mỹ). Quận ủy Gò Môn do đồng chí Khâu Văn Hội (tức Út Hội) làm Bí thư, đồng chí Lê Trung Nghĩa (tức Tám Nghĩa - sau giải phóng là Chủ tịch Hội Nông dân TP.HCM) làm Phó Bí thư. Căn cứ Quận ủy Gò Môn có lúc ở Hạnh Thông (Gò Vấp), có lúc cơ động về Tân Thới Hiệp (Hóc Môn), lúc chiến trường căng thẳng tạm dời qua Bình Mỹ, Trung An (Củ Chi), lúc về Phú An (Bến Cát) hoặc chuyển qua Đức Hòa (Long An). Qua 2 đợt đồng khởi, đến giữa năm 1961, vùng nông thôn Sài Gòn - Gia Định có 30 xã được giải phóng, giáp với vùng giải phóng rộng lớn của Tây Ninh, Bình Dương, tạo căn cứ kháng chiến cho Khu ủy Sài Gòn - Gia Định và Xứ ủy Nam Bộ. Nhiều căn cứ lõm xen kẽ giữa địch và ta ở các xã sát nách Sài Gòn, quanh thị trấn Gò Vấp, sân bay Tân Sơn Nhất xuất hiện khiến địch phải cố thủ, cầu an. Vào ban đêm ta làm chủ tình hình. Khu ủy Sài Gòn - Gia Định chủ trương đẩy mạnh đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang, thành lập đơn vị Tiểu đoàn 2 thuộc Trung đoàn Quyết Thắng, kiên cường bám trụ trên vùng đất Gò Môn, đẩy lùi các cuộc càn quét của địch ở Bình Mỹ, Nhị Bình, Quới Xuân, Thạnh Lộc...

Đồng chí Lê Trung Nghĩa (Tám Nghĩa)
nguyên Phó Bí thư Quận ủy Gò Môn 

Theo kế hoạch chỉ đạo chặt chẽ của Quận ủy Gò Môn, đêm 10.7.1961, đêm “Đồng Khởi” của quân dân Gò Môn đã nổ ra. Lúc này, Quận ủy Gò Môn chọn Xã Thới Tam Thôn (Hóc Môn) làm điểm để chỉ đạo phát động phong trào “Đồng Khởi” trong toàn Quận Gò Môn. Hàng vạn quần chúng Nhân dân đã nhất tề đồng loạt vùng lên, tự trang bị giáo, mác, gậy tầm vông vạt nhọn rầm rập xuống đường tuần hành, biểu dương khí thế cách mạng, đánh trống gõ mõ liên hồi, đòi đế quốc Mỹ phải cút về nước, phát loa kêu gọi ngụy quân ngụy quyền quay về với Nhân dân, cùng tham gia đấu tranh giải phóng dân tộc giải phóng quê hương. Trước khí thế cách mạng lớn mạnh, long trời lở đất của quân dân Gò Môn, bọn địch hoảng hốt, hoang mang cực độ, nhiều tên bỏ trốn hoặc tự tan rã hàng ngũ. Quân và dân Gò Môn đã làm chủ các xóm, ấp, chiếm nhà việc ở các xã, bắt và trừng trị nhiều tên ác ôn có nợ máu với Nhân dân, khiến bọn địch bị co cụm trong các đồn bót, không dám hành động...

Từ những năm 1961 - 1962, bên cạnh bộ đội chủ lực của Khu ủy, Quận ủy Gò Môn chủ động huấn luyện, thành lập Trung đội Gò Môn tinh nhuệ (gồm 22 đồng chí), 2 Đại đội bộ đội địa phương, 2 Trung đội trinh sát, 2 Đội biệt động 67A, 67B. Với nhiều cách đánh cơ động, đột kích, bất ngờ, dũng cảm, “xuất quỷ - nhập thần” tập trung diệt ác, đánh các đồn địch ở vùng Gò Vấp, Hóc Môn, gây tiếng vang lớn ở các khu vực trung tâm, tạo điều kiện hoạt động chính trị, binh vận... Quân dân Gò Môn liên tiếp giành nhiều thắng lợi vẻ vang.

Đến cuối năm 1963, địch đã xây dựng ở Quận Gò Môn 120 ấp chiến lược, nên sau phong trào đấu tranh chính trị là phong trào phá ấp chiến lược và phong trào chiến tranh du kích của Quận Gò Môn phát triển mạnh. Quân và dân Quận Gò Môn đã đi từ phá hỏng, phá rã đến phá toàn bộ hệ thống ấp chiến lược trên địa bàn. Đặc biệt, Trung đội Gò Môn đã chiến đấu oanh liệt, vô cùng dũng cảm bảo vệ an toàn cho cơ quan Quận ủy Gò Môn. Ngày 12.11.1964, tại vùng căn cứ cách mạng ở xã Trung An (Củ Chi), do bị chỉ điểm nên địch đã càn quét, tấn công bất ngờ vào vùng căn cứ của Trung đội. Chúng dùng thuốc nổ ném xuống địa đạo. Tất cả 22 chiến sĩ Trung đội Gò Môn và khoảng 60 cán bộ chiến sĩ, đồng bào xã Trung An đã anh dũng hy sinh ngay dưới lòng địa đạo... gây thêm sự căm phẫn cho đồng bào ta.

Trong những năm 1965, 1966, 1967, Lực lượng vũ trang của Phân khu Gò Môn gồm Tiểu đoàn 2, đội biệt động 67A, 67B đã tham gia nhiều trận chiến, tổ chức “diệt ác phá kềm”, tiêu diệt nhiều tên ác ôn, nợ máu với Nhân dân. Tiểu đoàn 2 Gò Môn đánh các trận tấn công đồn Tân Quy, Bàu Trầm, Hòa Phú, Bàu Giang; tập kích bọn địch đóng dã ngoại ở Hậu Thanh, Trung An, lô cao su 40... góp phần tích cực vào việc giữ vững và mở rộng căn cứ ở ven đô. Chỉ tính riêng 18 ngày đêm chiến đấu (từ ngày 8 đến 26.11.1967), quân và dân Gò Môn, Củ Chi, Bến Cát đã loại khỏi vòng chiến đấu 2.500 tên Mỹ, 200 ngụy quân, bắn rơi và phá hỏng 13 máy bay, phá hủy 30 xe tăng, xe bọc thép, đập tan cuộc hành quân qui mô Xê-đa Phôn (Cedar Falls) của Mỹ.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1968, phối hợp với lực lượng biệt động thành, các Tiểu đoàn vũ trang địa phương của các Phân khu đồng loạt tiến công địch. Tiểu đoàn 2 Gò Môn (Phân khu 1) đột nhập vào cổng số 4, Bộ Tổng tham mưu Quân đội Sài Gòn, chiếm Trường Sinh ngữ và kho đạn, “chia lửa” cho các Cụm biệt động số 6, số 7, số 9 đánh vào cổng số 5 và 6 Bộ Tổng tham mưu quân ngụy. Hướng Tây Bắc, Tiểu đoàn Quyết Thắng (Phân khu 1) đánh chiếm hai căn cứ Cổ Loa, Phù Đổng (vùng An Nhơn, Xóm Mới), giữ trận địa được hai ngày, sau đó chuyển về khu ngã năm Bình Hòa và ngã ba Cây Thị, sát Tòa thị chính và Bộ chỉ huy Tiểu khu Gia Định, phát động quần chúng nổi dậy và trụ lại chiến đấu nhiều ngày...

Sau cuộc Tổng tấn công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968, vào đầu năm 1969, nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển biến nhanh tình hình chung, Khu ủy Phân khu I quyết định giải thể Quận Gò Môn để chia thành 4 Quận là Đông Môn, Tây Môn, Nam Chi và Bắc Chi để dễ chỉ đạo cho phù hợp với chiến trường bị địch chia cắt. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 của quân và dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, trong đó Tiểu đoàn 2 Gò Môn tích cực tham gia đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của miền Nam và cả nước, tạo ra một bước ngoặt của cuộc chiến tranh, đánh dấu sự thất bại chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, chấm dứt ném bom miền Bắc không điều kiện, chấp nhận đàm phán với ta ở Hội nghị Paris (Pháp).

Thủ tướng Phan Văn Khải,  Thượng tướng Phan Trung Kiên - Anh hùng LLVT Nhân dân
và các đồng chí lãnh đạo các thời kỳ Mặt trận Gò Môn tham dự họp mặt truyền thống 
tổ chức lần đầu tiên năm 1990

Mặt trận Gò Môn tuy chỉ hình thành và chiến đấu trong 9 năm (1961-1969) nhưng đã trở thành một bộ phận chiến trường sôi động trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước của Đảng bộ và Nhân dân Thành phố. Đảng bộ và Nhân dân Gò Môn đã góp phần xứng đáng vào thắng lợi chung của sự nghiệp cách mạng; thể hiện rõ tinh thần yêu nước nồng nàn; ý chí chiến đấu kiên cường bất khuất, không quản ngại mọi khó khăn gian khổ, hy sinh; góp phần vào công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. 

Họp mặt truyền thống Gò Môn lần thứ 20 tổ chức tại Quận Gò Vấp năm 2010
Họp mặt truyền thống Gò Môn lần thứ 25 tổ chức tại Huyện Củ Chi năm 2015

Truyền thống Gò Môn là trang sử đấu tranh kiên cường, bất khuất rất đỗi tự hào của Đảng bộ và Nhân dân Gò Vấp. Sự hy sinh anh dũng của cán bộ, chiến sĩ, đồng bào, đồng chí Gò Môn năm xưa mãi mãi là tấm gương, là phẩm chất sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng để cho các thế hệ mai sau học tập và noi theo. Thời gian có trôi đi, nhưng những năm tháng hào hùng của “Mặt trận Gò Môn” luôn sáng ngời trong tâm tưởng, tiếp tục nung nấu ý chí mỗi chúng ta nỗ lực góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp, thanh bình, hạnh phúc, xứng đáng với mong muốn của những người đã ngã xuống cho Tổ quốc rạng rỡ hôm nay.

(sưu tầm và biên soạn)

 

 

 

 

 

BA MINH
Lượt xem: 14298
Bản in Quay lại
Tin mới hơn
Tin đã đưa
Bình luận
Ý kiến bạn đọc (0)
imageUser
Thông tin cá nhân
Bạn vui lòng để lại thông tin để gửi bình luận
Đóng
Lưu thông tin