image Truyền thống - lịch sử Quận Gò Vấp
50 NĂM QUẬN GÒ VẤP THỰC HIỆN DI CHÚC CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH (1969 - 2019)
Thứ ba, Ngày 27/08/2019, 05:52 CH Cỡ chữ Màu chữ image

 

 

 

(WEBGOVAP) - Nửa thế kỷ từ ngày Lãnh tụ muôn vàn kính yêu của dân tộc ta - Hồ Chí Minh ra đi về cõi vĩnh hằng 2.9 (1969 - 2019), trong trái tim của mỗi người chúng ta vẫn cảm nhận một cách ấm áp và sâu sắc giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách cao cả của Người trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc yêu quý của mình. Người luôn sống mãi trong các thế hệ Nhân dân Việt Nam và bạn bè thế giới như một vì sao sáng, kính trọng và tự hào.

Với mỗi người dân Gò Vấp, mảnh đất máu thịt của Thành phố mang tên Người, Di chúc của Lãnh tụ Hồ Chí Minh luôn có ý nghĩa hết sức đặc biệt trong mỗi chặng đường cùng cả nước gian lao mà anh dũng làm nên những kỳ tích huyền thoại. Quận Gò Vấp đã góp phần thực hiện trọn vẹn lời thề trong Điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng cộng sản Việt Nam) do đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn đọc trước anh linh Người: “Giương cao mãi mãi ngọn cờ độc lập dân tộc, quyết chiến quyết thắng giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất đất nước để thỏa lòng mong ước của Người” và “Đem hết sức mình tiếp tục phấn đấu thực hiện lý tưởng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa cao đẹp mà Người đã vạch ra cho giai cấp công nhân và Nhân dân ta, đem lại phồn vinh cho đất nước, hạnh phúc cho đồng bào”.

 

PHẦN THỨ NHẤT

Quận Gò Vấp của Thành phố Sài Gòn - Gia Định năm xưa thực hiện lời thề: “Giương cao mãi mãi ngọn cờ độc lập dân tộc, quyết chiến quyết thắng giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất đất nước để thỏa lòng mong ước của Người”.

 

Ngày 2.9.1969, trái tim vĩ đại Hồ Chí Minh ngừng đập... Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta ở cả hai miền Nam - Bắc đau thương vô hạn. Khắp nhân loại tiến bộ đồng lòng chia sẻ nỗi mất mát lớn lao này với Nhân dân ta. Ở Gò Vấp cũng như cả Thành phố Sài Gòn - Gia Định, mặc dù nằm trong vùng địch kiểm soát, bất chấp nanh vuốt của kẻ thù, đồng bào vẫn tìm mọi cách theo dõi tin tức về Lễ tang của Người, đặc biệt quan tâm những lời thề trong Điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng do đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn đọc. Bằng mọi khả năng có thể, từ trong vùng căn cứ, vùng tranh chấp, vùng ven hay nội thành, Nhân dân đều lập bàn thờ Bác, tổ chức lễ truy điệu với tất cả lòng thành kính sâu sắc, bày tỏ niềm tin mãnh liệt con đường mà Bác đã lựa chọn đưa dân tộc ta đến thành công.

Hưởng ứng lời kêu gọi của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Thành ủy Sài Gòn - Gia Định, Quận ủy Gò Vấp mở đợt sinh hoạt chính trị sôi nổi “Biến đau thương thành sức mạnh, thành hành động cách mạng”, hạ quyết tâm thực hiện Di chúc của Hồ Chủ tịch: "quyết chiến quyết thắng giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất đất nước". Từ sau đợt 2 của Chiến dịch Tổng tấn công Mậu Thân 1968, địch phản kích liên tục, lấn chiếm phần lớn vùng nông thôn Sài Gòn - Gia Định. Trên địa bàn Quận, tại 3 xã đô thị (Hanh Thông, Thông Tây Hội, An Nhơn), địch truy lùng ráo riết, quyết tâm quét sạch cộng sản ra khỏi vùng trọng điểm này; tại các xã nông thôn (An Phú Đông, Bình Hòa, Thạnh Lộc, Thạnh Mỹ Tây, Quới Xuân), Mỹ - Ngụy sử dụng lực lượng hỗn hợp Việt - Mỹ với quy mô lớn, liên tiếp mở “gọng kềm” đánh phá ác liệt với khẩu hiệu “3 sạch” (phá sạch, đốt sạch, giết sạch). Chủ tâm của chúng là đẩy lực lượng vũ trang cách mạng chủ lực ra khỏi Nhân dân và đánh phá phong trào cách mạng trong Nhân dân.

Thực hiện chỉ đạo của Thành ủy: "Duy trì mọi khả năng hiện có, ra sức củng cố lại tổ chức, phục hồi cơ sở, phát triển lực lượng, củng cố phong trào bên trong vùng nội đô và phong trào chính trị, bồi dưỡng xây dựng nòng cốt…", tháng 9.1969, Quận ủy đã đề ra 4 biện pháp nhằm bám trụ để củng cố, phát triển lực lượng:

1. Vượt lên trước mọi khó khăn, gian khổ, kể cả hy sinh tính mạng, đảng viên, cán bộ, chiến sĩ phải bám trụ trên địa bàn của mình. Sự hiện diện của cách mạng là rất cần thiết đối với quần chúng. Quần chúng cần có Đảng và ngược lại, Đảng phải có quần chúng.

2. Bằng mọi cách, móc nối lại số cơ sở công khai còn lại, củng cố tinh thần và tư tưởng ổn định để tiếp sức cho cách mạng phát triển.

3. Đối với những tên ác ôn, tề xã, ấp... ngoi đầu dậy thì phải có biện pháp đối phó; cần có thư cảnh cáo, lên án. Tên nào quá ác ôn thì nên diệt để phá thế kềm kẹp cho quần chúng và nâng cao uy thế cách mạng.

4. Phát động, vận động nông dân trở về vườn cũ, về đất cũ tiếp tục làm ăn sinh sống, nhất quyết không cho Mỹ - Ngụy biến ruộng vườn thành vành đai trắng.

Quận ủy đã đề ra 2 bước để thực hiện:

- Bước một: Bám trụ, đứng vững trên địa bàn; tạo điều kiện diệt ác, phá kềm; ổn định xây dựng cơ sở; phát động quần chúng.

- Bước hai: Khi đã đứng vững rồi sẽ bung ra hoạt động; diệt ác, phá lỏng kềm kẹp của địch; xây dựng và phát triển cơ sở; đưa quần chúng đấu tranh cho các quyền lợi dân sinh, dân chủ.

Trong đó, vấn đề bám trụ là điều kiện tiên quyết nhất vì đó là con đường duy nhất để có phong trào cách mạng trong quần chúng, sức sống duy nhất và cũng là sự tồn tại của Đảng. Đại đa số Nhân dân luôn luôn hướng về cách mạng, nhờ vậy mà cán bộ, đảng viên tiếp cận với dân một cách nhanh chóng, xây dựng lực lượng chính trị nòng cốt vững vàng, vận động và lãnh đạo nhiều phong trào cách mạng sôi nổi, sâu rộng trong các giới, các tầng lớp Nhân dân. Đồng thời, đẩy mạnh chiến tranh du kích, chống phá âm mưu "bình định" của địch... Cụ thể các thành tích chiến đấu vẻ vang của Đảng bộ và Nhân dân Gò Vấp trong những năm từ 1969 - 1975:

- Tại các xã vùng ven, quân và dân Gò Vấp đã liên tục diệt đồn bót, phá kềm kẹp, hỗ trợ cho phong trào quần chúng ở nội đô và qua đó đẩy mạnh được phát triển cơ sở quần chúng. Từ sau Hiệp định Paris, trước những âm mưu và hành động phá hoại Hiệp định của địch, Nhân dân Gò Vấp đã kiên quyết đấu tranh đòi chính quyền Thiệu thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định. Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Quận ủy, lực lượng vũ trang của Quận cùng các phong trào nông dân trong Quận đã đẩy mạnh chiến tranh du kích, đánh trả quyết liệt khi chúng hành quân lấn đất, đánh phá địa hình; phong trào phá ấp chiến lược bung về sản xuất mở rộng khắp các xã vùng ven.

- Tại các xã vùng nội đô, ta đánh kho đạn Gò Vấp làm nổ tung 300 tấn đạn dược và quân cụ; lực lượng Biệt động 67B phối hợp với lực lượng du kích đánh dồn dập 8 trận lớn nhỏ, diệt 25 tên ngụy, lực lượng tuyên truyền vũ trang diệt 1 số tên ác ôn.

Bên cạnh đó, các phong trào đòi dân sinh, dân chủ gây tiếng vang và có ảnh hưởng lớn như:

- Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân Gò Vấp gồm: Phong trào phản đối thuế giá trị gia tăng VAT; Công nhân hãng dệt Mai Thành (An Nhơn) và công nhân hãng dệt nhuộm Sicôvina (An Nhơn) đình công đòi tăng lương...

- Phong trào của sinh viên, học sinh gồm hoạt động của Chi đoàn Hội Ái hữu sinh viên Quảng Đà, Hội phật tử Thiện Chí với các phong trào “Hát cho đồng bào tôi nghe”, tổ chức các đêm văn nghệ quy tụ hàng ngàn lượt người tham gia, thu được trên 1 triệu đồng (tiền bấy giờ) giúp các gia đình nghèo hoặc bị tai nạn chiến tranh, thiên tai địch họa...

- Phong trào đấu tranh của phật tử, tăng ni chống sự đàn áp hà khắc của Mỹ - ngụy tay sai... Nổi bật nhất là Tịnh xá Ngọc Phương với người đứng đầu là Ni sư Huỳnh Liên bền bỉ biểu tình đấu tranh làm cho địch khiếp sợ. Đáng kể là cuộc biểu tình tụ tập hàng ngàn người từ Tịnh xá Ngọc Phương kéo ra ngã tư Phú Nhuận, phá rào gai của giặc để tuyên truyền binh vận...

- Phong trào đòi Thiệu phải từ chức, nổi bật nhất là cuộc đấu tranh của bà con giáo dân các nhà thờ ở khu vực Xóm Mới, tổ chức mittinh, hội thảo, đốt đuốc “Soi sáng lòng dân”, biểu tình kéo vào nội thành Sài Gòn với nhiều khẩu hiệu chống chính quyền tay sai tham nhũng, ức hiếp dân lành...

- Phong trào đấu tranh của tiểu thương Chợ Gò Vấp vào ngày 20.2.1975 do Ban cán sự K.41 chỉ đạo, có hàng ngàn tiểu thương tham gia, trương 2 Bandrol “Đả đảo Nguyễn Văn Thiệu đàn áp ký giả” và đòi “Hòa bình, tự do, cơm áo”...

 

 


Nhân dân Gò Vấp may cờ chuẩn bị cho ngày nổi dậy giải phóng

 


Tấn công trung tâm truyền tin...

 


Sáng ngày 30.4.1975, Sư đoàn 10 và Trung đoàn thiết giáp 273
được sự giúp đỡ và phối hợp của chiến sĩ và đồng bào Gò Vấp
đã tấn công thẳng vào sân bay Tân Sơn Nhất

 


Nhân dân nô nức đón chào bộ đội giải phóng

 

Từ các phong trào trên đã thúc đẩy lực lượng cách mạng ngày càng lớn mạnh, tạo cho Gò Vấp trở thành một hướng tấn công đặc biệt trong 5 cánh quân của ta tiến về Sài Gòn, là vị trí chiến lược cho quân chủ lực (gồm Trung đoàn 115, Trung đoàn 316, Tiểu đoàn 80 đặc công…) về ém quân, cùng phối hợp với lực lượng vũ trang và phong trào Nhân dân địa phương nổi dậy tiến công các căn cứ quân sự tối hậu của địch trên địa bàn (gồm Tổng kho đạn, Bộ tư lệnh pháo binh, Bộ Tư lệnh Thiết giáp, Căn cứ 60 Truyền tin…), mở đường đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất, Bộ Tổng tham mưu ngụy… góp phần quan trọng vào chiến thắng lẫy lừng của Chiến dịch Hồ Chí Minh mùa Xuân 1975 lịch sử, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Gò Vấp đã góp phần quan trọng cùng Thành phố Sài Gòn - Gia Định và cả nước thực hiện một phần Di chúc thiêng liêng của Hồ Chủ tịch: “Dù khó khăn gian khổ đến mấy, Nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi. Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta. Tổ quốc ta nhất định phải thống nhất…”.

 

PHẦN THỨ HAI:

Quận Gò Vấp của Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay thực hiện lời thề: “Đem hết sức mình tiếp tục phấn đấu thực hiện lý tưởng xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa cao đẹp mà Người đã vạch ra cho giai cấp công nhân và Nhân dân ta, đem lại phồn vinh cho đất nước, hạnh phúc cho đồng bào”.

 

Sau ngày đất nước thống nhất, Gò Vấp bước vào giai đoạn xây dựng trong hòa bình với nhiều khó khăn chồng chất. Xã hội nông thôn vùng ven với những căn cứ quân sự dày đặc của chế độ xâm lược và tay sai bán nước để lại đã làm cho trại lính nhiều hơn trường học; nghĩa trang nhiều hơn nhà máy; nổi tiếng về tệ nạn xã hội... Có thể nói Gò Vấp bước vào thời kỳ xây dựng từ điểm xuất phát rất thấp về cơ sở hạ tầng và kinh tế; cùng quá nhiều bề bộn về xã hội do hậu quả chiến tranh với hàng chục ngàn đối tượng băng nhóm và tội phạm; hơn 5 vạn binh lính, công chức chế độ cũ và thân nhân của họ rã ngũ tại chỗ; đông đảo người thất nghiệp, chưa kể người chạy loạn từ các nơi khác tới... Trước tình hình khó khăn, phức tạp đó, Đảng bộ Quận đã kịp thời chỉ đạo thực hiện đồng thời những nhiệm vụ cấp bách như: Xây dựng Chính quyền cách mạng từ Quận đến Xã, Ấp... Tổ chức đăng ký và học tập cho số người đã tham gia quân đội và chính quyền chế độ cũ; Truy quét tàn dư phản động còn ẩn nấp; Cải tạo các đối tượng tệ nạn xã hội; Phát động khôi phục sản xuất ở cả nông thôn và đô thị, vừa cứu đói cho dân, vừa tạo công ăn việc làm cho người lao động; Khẩn trương tổ chức lại mạng lưới Giáo dục chuẩn bị cho năm học đầu tiên sau ngày giải phóng; Xây dựng mạng lưới Y tế chăm lo sức khỏe cho Nhân dân; Tập trung vận động Nhân dân hồi hương và đi lập nghiệp ở các vùng kinh tế mới...

Kể từ ngày 2 tháng 7 năm 1976, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Khóa VI - kỳ họp thứ nhất chính thức đổi tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh, Gò Vấp cũng trở thành một Quận trực thuộc. Phát huy truyền thống anh hùng cách mạng trong kháng chiến chống giặc ngoại xâm, nghị lực bản lĩnh vượt khó trong thời kỳ tiếp quản Thành phố, làm lành những vết thương tàn khốc do chiến tranh xâm lược để lại, cùng Thành phố và cả nước đi lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội, Quận Gò Vấp đã vươn mình phát triển mạnh mẽ trong suốt 44 năm qua. Dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân Quận Gò Vấp đã tạo dựng nên những đổi thay to lớn và kỳ diệu trên mảnh đất vùng ven phía Tây Bắc của Thành phố mang tên Người, trở thành Quận nội thành với tốc độ đô thị hóa nhanh, tập trung phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Ngay trong những năm 80, Quận Gò Vấp được xem là một địa phương có tốc độ đô thị hóa cao của Thành phố, là một trong các Quận có tốc độ tăng dân số cơ học cao nhất. Cụ thể năm 1976, Gò Vấp có 144.000 người thì năm 1995 đã có 223.000 người, năm 2000 là 231.000 người, năm 2004 là 455.000 người. Tính từ năm 1980 đến năm 2003, dân số của Gò Vấp tăng 2,87 lần, trung bình mỗi năm tăng 13,66%. Theo thống kê vào tháng 4 năm 2019, dân số Quận Gò Vấp là 678.000 người, đông thứ ba trong 24 Quận - Huyện. Cơ cấu hành chính chia thành 16 Phường, gọi theo số từ Phường 1 đến Phường 17 (không có Phường 2).

 

1. Thời kỳ tiền đô thị hóa, khôi phục sản xuất, chăm lo đời sống Nhân dân (1975 - 1985)

* Về sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp: Hình thức tổ chức chủ yếu là quốc doanh và tập thể. Từ 110 đơn vị cơ sở với 3.525 lao động (năm 1976) đã tăng lên 1.054 đơn vị cơ sở (tăng 9 lần) với 10.628 lao động (tăng gần 3 lần), trong đó có 15 xí nghiệp quốc doanh và 25 hợp tác xã; giá trị sản xuất năm 1985 tăng 11 lần so với năm 1976. Nhiều đơn vị sản xuất tập thể được tặng thưởng Huân chương lao động (HTX cơ khí Đồng Tâm, HTX Hồ dệt Thống Nhất...) HTX cơ khí Đồng Tâm được các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước về thăm.

* Về sản xuất nông nghiệp: Đã vận động nông dân đưa đất vào sản xuất tập thể nhằm phát huy thế mạnh về trồng trọt (chuyên canh rau) và chăn nuôi (chủ yếu là heo) xây dựng vành đai thực phẩm của Thành phố. Đến năm 1985, toàn Quận có 5 hợp tác xã và 1 tập đoàn sản xuất, thu hút 66% số hộ và 84% diện tích đất nông nghiệp, giá trị sản xuất năm 1985 tăng gấp 3 lần so với năm 1976. Hợp tác xã An Hội (Phường 12) nhiều năm liền là một trong những đơn vị điển hình tiên tiến của Thành phố, được đồng chí Võ Văn Kiệt (lúc đó là Bí thư Thành ủy) đến thăm và tặng 1 máy cày. Hợp tác xã rau Quyết Thắng được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng 3.

* Hoạt động thương mại - dịch vụ: Thương nghiệp quốc doanh và HTX tiêu thụ phát triển mạnh phục vụ đắc lực 2 bữa ăn hàng ngày của Nhân dân và cung ứng hàng hóa cho xuất khẩu. Giá trị hàng hóa bán ra năm 1985 tăng 15 lần so với năm 1976.

* Diện mạo đô thị Gò Vấp có nhiều thay đổi, đàng hoàng hơn, to đẹp hơn từ khi đường Trần Thị Nghỉ từ Ngã 5 đến đường Phan Văn Trị được mở ra, Trung tâm Thương mại Ngã 6 Gò Vấp được hình thành, xóa được địa danh về tệ nạn xã hội Ngã 5 Chuồng chó; Đường Hoàng Minh Giám ngang qua công viên Gia Định giáp Quận Phú Nhuận và Đường Bạch Đằng nối dài Đường Nguyễn Thái Sơn vào Sân bay Tân Sơn Nhất giáp Quận Tân Bình, Ngã 5 mới được hình thành thay cho địa danh về tệ nạn xã hội Ngã 3 Chú Ía nay là Vòng xoay Ngã 6 Nguyễn Thái Sơn giao lộ mới của đường Phạm Văn Đồng nối Sân bay Tân Sơn Nhất - Bình Lợi - Vành đai ngoài. Tiến hành giải tỏa các nghĩa trang, lấy mặt bằng đưa vào tổ chức sản xuất và xây dựng các cơ sở phúc lợi xã hội như: Trung tâm dạy nghề, trường học ở các cấp học, các cơ sở sản xuất lớn như Công ty cơ khí Đồng Tâm, Công ty May Thanh Tâm, Công ty chế biến lâm sản, Công ty chế biến gỗ xuất khẩu Đức Thành, Xí nghiệp chế biến lâm sản, Công ty Sài Gòn điện tử, Công ty sản xuất máy may Singer và hai liên doanh sản xuất xe hơi Isuzu và Mercedes Benz…

* Về chăm lo đời sống tinh thần cho Nhân dân: Được tập trung và phát triển khá tốt; mạng lưới Giáo dục và Y tế được xây dựng đều khắp các Phường. Khoa mắt của Bệnh viện Quận là điển hình tiên tiến của tuyến y tế cấp Quận; Từ năm 1978, Gò Vấp được công nhận đạt tiêu chuẩn xóa mù chữ. Trường Mầm Non Phường 3 được đồng chí Võ Văn Kiệt lúc đó là Bí thư Thành ủy đến thăm và tặng kinh phí xây dựng mới, nay là trường Mầm non trọng điểm của Quận. Về văn hóa văn nghệ: kịch nói và cải lương của Gò Vấp là Quận đầu tiên của Thành phố được thu và phát sóng trên đài truyền hình Thành phố (1975 và 1976), công tác chăm lo thương binh gia đình liệt sĩ, là Quận đầu tiên của Thành phố được tặng thưởng Huân chương lao động Hạng ba (1979).

* Công tác giữ gìn an ninh chính trị - trật tự xã hội và quân sự địa phương luôn được quan tâm củng cố với tư thế sẵn sàng chiến đấu, có sự phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quốc phòng trú đóng trên địa bàn Quận và lực lượng Công an Quận, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và chiến tranh Nhân dân ngày càng vững chắc. Trong những năm 1978, 1979, 1980, hàng trăm thanh niên gia nhập quân đội và làm nghĩa vụ quốc tế ở Campuchia. Đội bóng đá của lực lượng vũ trang Quận được khoác áo Quân khu 7 thi đấu toàn quân đạt giải nhất. Ban chỉ huy quân sự Quận được tặng thưởng Huân chương chiến công. An ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững; phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc được phát huy mạnh mẽ từ cơ sở; lực lượng Công an Quận luôn được củng cố về số lượng và không ngừng nâng lên về chất lượng, năm 1985 Công an quận là đơn vị cấp Quận đầu tiên của phía Nam từ sau ngày giải phóng vinh dự được phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân”.

* Hoạt động của Mặt trận và các đoàn thể từ Quận đến cơ sở có khởi sắc thông qua các phong trào hành động cách mạng cụ thể ngay từ cơ sở; đoàn viên, hội viên được phát triển vào tổ chức ngày càng nhiều, tác động tích cực vào thành quả phát triển Quận.

* Công tác xây dựng Đảng luôn được quan tâm hàng đầu và không ngừng lớn mạnh cả về 3 mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức. Đội ngũ cán bộ của Quận được tập hợp từ các nguồn: tại chỗ, từ chiến khu ra, từ chiến thắng trở về và lực lượng Thành phố tăng cường (đa số là các đồng chí được đào tạo từ miền Bắc XHCN, có trình độ văn hóa và nghiệp vụ), đã bổ sung kinh nghiệm trong quá trình lãnh đạo và tổ chức thực hiện đạt kết quả cao trên nhiều lĩnh vực phát triển sản xuất và chăm lo đời sống Nhân dân...

 

2. Thành tựu sau 33 năm đổi mới và phát triển của Quận (1986 - 2019):

Từ năm 1986, bắt đầu công cuộc đổi mới được đề ra từ Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, cùng với Thành phố và cả nước, Quận Gò Vấp bước vào thời kỳ với nhiều biến đổi sâu sắc và toàn diện; chuyển mạnh từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường, phát triển sản xuất hàng hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa; vừa dồn sức khắc phục những yếu kém của kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể, vừa tập trung phát triển sản xuất kinh doanh thu hút nhiều thành phần kinh tế tham gia, góp phần thúc đẩy công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.

* Về sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp: Trong giai đoạn 1986 - 2000, giá trị sản xuất bình quân mỗi năm tăng 13,15%. Kinh tế ngoài quốc doanh phát triển mạnh, nhất là hình thức Công ty trách nhiệm hữu hạn và doanh nghiệp tư nhân, mỗi năm thu hút gần 3.000 lao động. Đặc biệt, Quận đã thành công trong việc vận động Nhân dân chuyển đổi một số ngành nghề phù hợp với quá trình đô thị hóa và theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa, vận động chuyển đổi nghề sản xuất pháo (đặc trưng của Quận) theo chủ trương của Chính phủ. Trong giai đoạn 2001 đến 2005, giá trị sản xuất tiếp tục tăng cao, bình quân 19%/năm và trong giai đoạn 2006 - 2008, mức tăng giảm còn 14,96% và giai đoạn 2011 - 2014 là 10,79%, nhưng vẫn đạt mức cao của Thành phố. Quận Gò Vấp đã vào tốp các Quận - Huyện có số thu ngân sách trên 1.000 tỷ đồng/năm của Thành phố từ năm 2008 ) và liên tục có số thu tăng cao hàng năm (năm 2018 đạt 2.581,387 tỷ đồng). Đặc biệt, sự ra đời của Luật Doanh nghiệp tạo môi trường thông thoáng cho sản xuất, kinh doanh; Quận cũng đã tạo điều kiện thu hút các thành phần kinh tế đầu tư phát triển sản xuất từ đất nông nghiệp chuyển sang (là thế mạnh của Quận), ưu tiên phát triển công nghiệp sạch và sản phẩm xuất khẩu; Quận cũng đã từng hình thành khu tập trung các cơ sở sản xuất tại Phường 12 với diện tích 40,3ha, có 74 doanh nghiệp tổ chức sản xuất, đảm bảo xử lý tốt về ô nhiễm môi trường. Ngày nay trên toàn Quận có gần 17.600 đơn vị hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, trong đó có 97% doanh nghiệp nhỏ, vừa, siêu nhỏ (tính đến tháng 12.2018).

* Về sản xuất nông nghiệp: Do quá trình đô thị hóa diễn ra với tốc độ ngày càng nhanh, diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, đã phát triển mạnh kinh tế vườn và chuyển đổi cây trồng, vật nuôi với hiệu quả kinh tế cao hơn và có xu hướng chuyển dịch sang hoạt động dịch vụ (từ sản xuất thương phẩm chuyển sang cung cấp giống, kỹ thuật). Bonsai và hoa cao cấp là thế mạnh...

 

 


Vườn bonsai cổ của gia đình nghệ nhân Lê Quang Vinh (Phường 11)

 

* Về thương mại dịch vụ, xuất nhập khẩu: Kinh tế thị trường thúc đẩy hoạt động thương mại - dịch vụ của Quận phát triển mạnh mẽ, tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán ra thời kỳ 1986 - 2000 tăng bình quân 17,35%/năm. Hình thành Trung tâm Thương mại Ngã 6 Gò Vấp và Khu phố Chợ Tân Sơn Nhất. Trong thời kỳ 2001 - 2005, tiến trình đô thị hóa diễn ra với tốc độ nhanh, tác động tích cực cho hoạt động thương mại - dịch vụ, xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh, tổng mức lưu chuyển hàng hóa trên thị trường tăng bình quân 21,44%/năm. Hình thành Khu phố Chợ Hạnh Thông Tây và siêu thị đầu tiên hoạt động trên địa bàn (Siêu thị Bình Dân tại Phường 11) và tiếp theo là Siêu thị Văn hóa Văn Lang hình thành tại Ngã 6 Gò Vấp; nhiều cửa hàng mua bán phát triển trên các trục lộ chính, những đường có tên và những tuyến đường hẻm đã được bêtông hóa. Hiện có hơn 8.000 đơn vị thương mại - dịch vụ hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và 24.300 hộ kinh doanh cá thể, tỷ trọng Thương mại - dịch vụ chiếm 60,12%. Kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân 18,50%/năm và kim ngạch nhập khẩu tăng bình quân 20,60%/năm. Các loại hình dịch vụ cao cấp khác cũng đã phát triển mạnh mẽ, chỉ riêng về hoạt động tín dụng, từ chỉ có 1 Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước, đến năm 2005 trên địa bàn Quận đã có 12 chi nhánh, Phòng giao dịch của các ngân hàng hoạt động, góp phần tích cực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Sự phát triển nhanh và đa dạng của hoạt động thương mại - dịch vụ, xuất nhập khẩu đã góp phần nâng tỷ trọng từ dưới 10% vào năm 1990 lên 35% vào năm 2005 trong cơ cấu kinh tế, hiện đang chuyển dịch theo cơ cấu “Thương mại - Dịch vụ”...

 

 


Phố Nguyễn Oanh với nhiều siêu thị thương mại hiện đại

 

* Về đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng: Quận đã tập trung khai thác thế mạnh về đất đai, thúc đẩy tiến trình đô thị hóa, mỹ quan đô thị không ngừng phát triển. Tổng vốn đầu tư từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước và Nhân dân hàng trăm tỷ đồng/năm; kết quả thực hiện các công trình trọng điểm đã góp phần tạo động lực cho kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống Nhân dân được nâng cao. Là một cửa ngõ quan trọng của Thành phố, Gò Vấp luôn có một lượng khách quốc tế và trong nước ra vào tham quan du lịch, giao dịch thương mại và lưu trú khá đông đảo. Mạng lưới giao thông trên địa bàn Quận phát triển không ngừng, với các hệ thống huyết mạch giao thông hiện đại không chỉ của Quận mà còn là của Thành phố như Nguyễn Oanh, Quang Trung, Nguyễn Thái Sơn, Phan Văn Trị, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Kiệm... cùng 2 cầu vượt thép sừng sững tại Ngã Sáu và Ngã Bảy vừa làm cho cảnh quan phố xá đô thị ngày thêm khang trang, hiện đại, vừa giúp giao thương hàng hóa thông suốt, tạo điều kiện cho kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ, phát triển theo cơ cấu thương mại - dịch vụ vốn là thế mạnh của Quận hiện nay. Đáng chú ý là công tác bê-tông hóa, nhựa hóa đường hẻm với phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm” đạt kết quả tốt; dự án Công viên văn hóa (Phường 6) với quy mô trên 37ha được triển khai. Trung tâm văn hóa, Nhà thiếu nhi, Nhà văn hóa phụ nữ, Công viên Làng hoa cùng  nhiều công trình trường học, đường giao thông, các cơ sở y tế được xây mới và sửa chữa, nâng cấp, mở rộng. Hệ thống điện và thông tin liên lạc được đầu tư phủ kín từ nguồn kinh phí chuyên ngành. Mạng lưới cấp nước sạch đáp ứng 100% số hộ trong toàn Quận.

 


Cầu vượt thép Ngã Sáu

 


Cầu vượt thép Ngã Bảy

 

 

* Về văn hóa - xã hội đạt được nhiều thành quả quan trọng:

- Từ 3 năm nay, 16/16 Phường có Trạm y tế đạt Bộ tiêu chí Quốc gia. Diện tích nhà ở bình quân đầu người đạt 23,2m2 (cao hơn bình quân của Thành phố - 18,47m2); Tỷ lệ người dân tham gia Bảo hiểm y tế đạt 78,56% (năm 2018). Công tác chăm lo sức khỏe cho Nhân dân được quan tâm; cơ sở vật chất và phương tiện khám, chữa bệnh được tăng cường; đội ngũ y, bác sĩ được nâng lên về y đức và nghiệp vụ; công tác phòng chống dịch bệnh được coi trọng. 

- Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” ở khu dân cư, xây dựng Gia đình văn hóa, Khu phố văn hóa, Điểm sáng văn hóa, Văn minh thương nghiệp có nhiều chuyển biến tích cực, 10/16 Phường đạt chuẩn Phường văn minh đô thị (năm 2018), 170/186 Khu phố đạt Khu phố văn hóa; có 94% hộ gia đình văn hóa...

- Gia đình chính sách và hộ nghèo được tập trung chăm lo chu đáo. Đã hoàn thành công tác xây dựng nhà tình nghĩa và nhà tình thương trên địa bàn Quận từ năm 2012; mỗi năm giới thiệu việc làm từ 13 đến 17 ngàn lượt lao động (năm 2018 là 17.700 lượt người); công tác xóa đói giảm nghèo đạt kết quả tốt, đã thực hiện nhiều biện pháp chăm lo, hỗ trợ cho người nghèo có hoàn cảnh khó khăn như trợ cấp học bổng, dạy nghề miễn phí…

- Phong trào thể dục - thể thao có nhiều loại hình hoạt động khởi sắc; nhiều vận động viên đạt huy chương cấp quốc gia và quốc tế. Đáng chú ý, Gò Vấp đã cùng Đài Truyền hình Thành phố lần đầu tiên tổ chức cuộc đua xe đạp “Cúp truyền hình” vào năm 1989 và Đài Truyền hình đã duy trì Cúp truyền hình hàng năm cho đến nay.

 

 


Tuyên dương học sinh giỏi cấp Quốc tế, Quốc gia và Thành phố năm học 2018 - 2019

 

- Về nâng cao dân trí: Chất lượng dạy và học đạt mục tiêu giáo dục toàn diện, hiệu suất đào tạo ở bậc tiểu học đạt từ 98% trở lên, bậc trung học cơ sở đạt trên 91%; vượt các chỉ tiêu về quốc gia về chống mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học, trung học cơ sở. Năm 2003 là Quận đầu tiên được công nhận hoàn thành giáo dục bậc trung học theo tiêu chuẩn của Thành phố; đến năm 2012 được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi… Nhiều trường được tặng thưởng Huân chương Lao động; Trường THCS Phan Tây Hồ và Trường THCS Nguyễn Du nhiều năm liền là điển hình tiên tiến cấp Thành phố, được nhiều đồng chí lãnh đạo Nhà nước và Thành phố về thăm; Gò Vấp là một trong những lá Cờ đầu của ngành Giáo dục Thành phố, nhất là về chất lượng đào tạo học sinh giỏi cấp Quốc tế, Quốc gia và Thành phố cũng như giáo dục toàn diện kết hợp chuyên sâu. Ấn tượng nhất là được đồng chí Trương Tấn Sang – Nguyên Chủ tịch Nước, trong lần về thăm ngành giáo dục Quận năm 1992 với cương vị nguyên Chủ tịch UBND Thành phố đã đánh giá: “Gò Vấp ven về địa lý nhưng không ven về trí tuệ”. Lĩnh vực dạy nghề mỗi năm thu hút từ 2.000 đến 2.200 học viên, góp phần cung cấp nhân lực cho xã hội.

* Về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững; tinh thần cảnh giác với âm mưu diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch luôn được đề cao; các phong trào: quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc, vận động giao nộp vũ khí, vận động tội phạm ra đầu thú… đạt nhiều kết quả tốt. Các phương án sẵn sàng chiến đấu, phòng chống bạo loạn, phối hợp bảo vệ địa bàn, phòng chống cháy nổ, diễn tập phòng thủ luôn được bổ sung thực hiện hàng năm. Chương trình mục tiêu 3 giảm (tội phạm, mại dâm, ma túy) có nhiều chuyển biến tích cực; các loại tội phạm từng bước được ngăn chặn, tệ nạn xã hội được đẩy lùi, các địa bàn trọng điểm từng bước được chuyển hóa; Quận đã cơ bản đưa số người nghiện ma túy trong diện quản lý được vào các trường, trung tâm giáo dục, chữa bệnh và phát hiện đến đâu đưa đi cai nghiện đến đó; trật tự đô thị và trật tự giao thông luôn được tăng cường gìn giữ mỹ quan đô thị; thực hiện tốt công tác quản lý di biến động dân số, nhất là dân nhập cư tăng nhanh bởi điều kiện sống "đất lành chim đậu"...

 

 


Hội thao Quốc phòng Quận Gò Vấp năm 2019

 

* Công tác xây dựng lực lượng vũ trang Quận (Công an, Quân sự) ngày càng vững mạnh; xây dựng lực lượng Dân quân tự vệ và Dự bị động viên đạt số lượng và chất lượng; tuyển chọn và gọi thanh niên nhập ngũ luôn đạt chỉ tiêu, chất lượng chính trị được nâng lên; thực hiện tốt công tác Hậu phương Quân đội. Năm 2008 thành lập lực lượng Bảo vệ dân phố góp phần tăng cường bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương.

* Công tác cải cách Tư pháp có nhiều chuyển biến tích cực; công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật được tăng cường, công tác hòa giải có tác động tích cực ngay từ cơ sở; công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân được quan tâm thường xuyên đúng quy trình và đúng luật; quy chế phối hợp giữa các ngành Công an - Viện kiểm sát - Tòa án được phát huy tốt, tác động tích cực trong việc giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Quận.

* Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị từ Quận đến cơ sở ngày càng trong sạch vững mạnh là nhiệm vụ then chốt, được thường xuyên quan tâm. Công tác xây dựng Đảng từng bước được nâng cao trên các mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; tăng cường năng lực lãnh đạo sau các đợt triển khai thực hiện đổi mới và chỉnh đốn Đảng theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 3 (Khóa VII), Nghị quyết Trung ương 6 (Khóa VIII), Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XI) và Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XII) gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức và phong cách của Người theo tinh thần Chỉ thị 06 ngày 7.11.2006 của Bộ Chính trị (Khóa X), Chỉ thị 03 ngày 14.5.2011 của Bộ Chính trị (Khóa XI) và Chỉ thị 05 ngày 15.5.2016 của Bộ Chính trị (Khóa XII). Trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và đoàn viên, hội viên có nhiều chuyển biến rõ rệt cả về đạo đức lối sống và thái độ phục vụ Nhân dân; các tổ chức cơ sở Đảng và Chính quyền, hệ thống chính trị phát huy tốt hơn vai trò hạt nhân và năng lực lãnh đạo, quản lý điều hành, vận động quần chúng; tính nêu gương được đề cao trong mọi công tác, sinh hoạt hàng ngày…

 

 


Tuyên dương các gương điển hình
học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh năm 2019

 

* Các cơ quan quản lý Nhà nước được sắp xếp lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả; thực hiện cải cách hành chính theo mô hình “một cửa” với các dịch vụ công trực tuyến hiện đại, tiện ích, đề cao trách nhiệm công vụ của đội ngũ cán bộ công chức, nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước trên địa bàn. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát được tăng cường góp phần chấn chỉnh trật tự kỷ cương, chống lãng phí, tiêu cực, tham nhũng...

* Hội đồng Nhân dân Quận có nhiều đổi mới về nội dung và phương pháp hoạt động, phát huy dân chủ, trí tuệ, trách nhiệm của các đại biểu và tăng cường vai trò giám sát đối với hoạt động của UBND cùng cấp. Sự phối hợp hoạt động của HĐND - UBND và MTTQ, các đoàn thể ở Quận và Phường tương đối chặt chẽ trong việc giải quyết các vấn đề nổi cộm của địa phương và của người dân. Việc thực hiện “Quy chế dân chủ ở cơ sở” đã động viên Nhân dân tích cực tham gia xây dựng Chính quyền, xây dựng địa phương, tạo sự gắn bó, gần gũi giữa Đảng, Chính quyền với Nhân dân.

* Công tác Dân vận và hoạt động của Mặt trận, đoàn thể luôn có chuyển biến tích cực, củng cố tổ chức và hướng hoạt động về cơ sở, chăm lo lợi ích của đoàn viên, hội viên với nhiều phong trào hành động và loại hình hoạt động thiết thực, tác động tích cực vào việc nâng cao đời sống vật chất và văn hóa, tinh thần cho Nhân dân, giữ vững an ninh trật tự địa bàn...

 

Về cơ bản, những thành tựu của Đảng bộ và Nhân dân Gò Vấp đạt được trong 44 năm từ sau giải phóng là rất đáng tự hào, tạo ra những tiền đề cần thiết để Gò Vấp không ngừng phát triển đi lên. Từ trong thực tiễn cuộc sống, chúng ta đúc kết những kinh nghiệm quý báu:

- Trước hết, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng. Sức mạnh của quần chúng đã làm nên lịch sử rất đỗi tự hào trên mảnh đất Gò Vấp kiên cường và trung dũng.

- Ý nghĩa đặc biệt nữa là sự đoàn kết của các tầng lớp Nhân dân; sự gắn bó máu thịt giữa Nhân dân với cách mạng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, trong những lúc thử thách khắc nghiệt nhất, chính sự đoàn kết chặt chẽ, sự gắn bó máu thịt ấy đã đưa các phong trào cách mạng vượt qua mọi trở ngại để đi đến thắng lợi cuối cùng.

- Ý nghĩa quyết định là tính chủ động, sáng tạo của Đảng bộ và Nhân dân Quận nhà trong công tác tập hợp, tổ chức lực lượng, vận động tinh thần nhiệt huyết của mọi tầng lớp Nhân dân đóng góp sức người, sức của vào sự nghiệp giải phóng đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Tâm đắc nhất và sâu sắc nhất là ý thức “Giữ gìn đoàn kết, thống nhất trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình” mà Di chúc của Bác đã để lại. Chúng ta càng tập trung thực hiện cho được những yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình hiện nay nhằm thực hiện tốt hơn nữa Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là triển khai hiệu quả Nghị quyết 54 của Quốc hội, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quận và Thành phố trở thành đô thị thông minh, phục vụ tối đa lợi ích chính đáng của người dân và doanh nghiệp. Cụ thể là:

- Tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh trong thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội từ Quận đến cơ sở.

- Tăng cường công tác chính trị tư tưởng, thực hiện tốt việc "học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, nâng cao tinh thần trách nhiệm, hết lòng hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; cải cách hành chính, tiếp tục củng cố, xây dựng tổ chức, bộ máy trong sạch vững mạnh, phát huy vai trò trách nhiệm, tính nêu gương của người đứng đầu; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc thực hiện nhiệm vụ đã đề ra, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, nhân rộng các mô hình, điển hình từ Quận đến cơ sở.

- Huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, phát huy sức mạnh đại đoàn kết, phát huy sức sáng tạo của Nhân dân để chăm lo cho Nhân dân, thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở; đẩy mạnh các phong trào phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh Nhân dân vững chắc.

 

Nhìn lại lịch sử 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tự hào với những thành tựu kỳ diệu vươn mình đứng dậy, xây dựng, đổi mới và phát triển, Đảng bộ và Nhân dân Gò Vấp càng ra sức phấn đấu xây dựng Quận nhà phát triển ổn định, vững chắc, có chất lượng sống tốt, theo kịp xu hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, góp phần cùng với đồng chí, đồng bào Thành phố và cả nước phấn đấu xây dựng "Nước Việt Nam đàng hoàng hơn, to đẹp hơn" theo Di chúc thiêng liêng Người dặn lại, vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh”.

 

 

BA MINH (tổng hợp)
Lượt xem: 4683
Bản in Quay lại
Tin mới hơn
Tin đã đưa
Bình luận
Ý kiến bạn đọc (0)
imageUser
Thông tin cá nhân
Bạn vui lòng để lại thông tin để gửi bình luận
Đóng
Lưu thông tin